ມາ​ຮູ້​ຈັກ​ກັບ​ຊົນເຜົ່າອາຄາ ເຂດພູອາໂນ ເມືອງຫຼາ ແຂວງອຸດົມໄຊ

SA Game

Oudomxay Tourism

ວັດ​ທະ​ນາ​ທຳ ແລະ ທີ່​ມາ​ຂອງ​ຊົນເຜົ່າອາຄາ ເຂດພູອາໂນ ເມືອງຫຼາ ແຂວງອຸດົມໄຊ.

ຄວາມ​ຫລາກ​ຫລາຍ​ຂອງ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ຕ່າງໆ​ໃນ ສ​ປ​ປ ລາວ ແມ່ນ​ມີ​ຄວາມ​ສວຍ​ງາມ ແລະ ມີ​ສີ​ສັນ ສິ​ລະ​ປະ​ທີ​ເປັນ​ເອ​ກະ​ລັກ​ຂອງ​ແຕ່​ລະ​ຊົນ​ເຜົ່າ ແລະ ໃນ​ຕອນ​ນີ້​ຢາກ​ຈະ​ມາ​ເວົ້າ​ໃຫ້​ຫລາຍ​ຄົນ​ໄດ້​ຮູ້​ກັນ​ກ່ຽວ​ກັບ​ປະ​ຫວັດ​ຄວາມ​ເປັນ​ມາ​ຂອງ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ອາ​ຄ່າ, ເຊິງ​ເປັນ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ໜຶ່ງ​ໃນ​ຊາດ​ລາວ​ທີ່​ມີ​ເອ​ກະ​ລັກ​ບໍ່​ຄື​ໃຜ, ຕາມ​ຂໍ້​ມູນ​ແມ່ນເຜົ່າອາຄາ ເຂດພູອາໂນມີຕົ້ນກຳເນີດມາຈາກ ສປ ຈີນ ໃນປະມານປີ 1806 ໄດເຄື່ອນຍ້າຍຈາກປະເທດຈີນເຂົ້າໄປອາໄສຢູ່ພາກເໜື່ອຂອງປະເທດຫວຽດນາມເຊິ່ງໃນເມື່ອກ່ອນເອີ້ນວ່າ:

ເມືອງແຖນ,ເມືອງລາ ຫຼືໃນປະຈຸບັນເອີ້ນວ່າ: ດຽນບຽນຟູ,ເຊີນລາ ແລະ ໄລເຈົາ ຂອງປະເທດຫວຽດນາມ, ໃນໄລຍະຕໍ່ມາຍ້ອນທຳມະຊາດບໍ່ເອື້ອອຳນວຍຄວາມສະດວກມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກໃນການທຳມາຫາກີນ ແລະ ທາງດ້ານການເມືອງ ເຜົ່າອາຄາ ຈຶ່ງເຄື່ອນຍ້າຍມຸ້ງໜ້າເຂົ້າມາປະເທດລາວໃນປີ 1831 ໂດຍຂ້າມນ້ຳອູເຂົ້າມາທາງເມືອງ ຂວາ ແຂວງ ຜົ້ງສາລີ ແລະ ມາຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນເຂດຈອມວັນ ຢາງເຕີຍ ແລະ ໄດ້​ປັກ​ຫລັກ​ຢູ່​ໃນ​ຂົງ​ເຂດ​ນີ້​ມາ​ຢ່າງ​ຍາວ​ນານ ແລະ ໄດ້​ແພ​ຂະ​ຫຍາຍ​ອອກ​ໄປ​ໃນ​ຫລາຍໆ​ແຂວງ​ທາງ​ພາກ​ເຫນືອ.

SA Game
ເຈາະຈິ້ມທຸກເລື່ອງລາວ

ສຳ​ລັບ​ຂໍ້​ມູນ​ທີ່​ເຜົ່າ​ອາ​ຄາ​ໄດ້​ຍ້າຍ​ຖິ່ນ​ຖານ​ເຂົ້າ​ມາ​ຕັ້ງ​ຢູ່​ໃນ​ເຂດ​ອາ​ໂນ ເມື່ອງ​ຫລາ ຂອງ​ແຂວງ​ອຸ​ດົມ​ໄຊ​ແມ່ນ​ໄດ້​ເຂົ້າ​ມາໃນປີ 1862 ໄດ້ເຄື່ອນຍ້າຍເຂົ້າມາໃນເຂດອາໂນ ເມືອງຫຼາ ຈົນຮອດທຸກວັນນີ້.

ຊົນເຜົ່າອາຄາ ເຂດອາໂນ ເມືອງ​ຫລາ ແຂວງ​ອຸ​ດົມ​ໄຊ ປະກອບມີທັງ​ໝົດ 5 ບ້ານຄື: ບ້ານ ກົກໄມ້ໃຫຍ່, ບ້ານ ອາຄັງ, ບ້ານລາວຫວາງ, ບ້ານແສນຫຼວງ ແລະ ບ້ານ ອາໂນ, ແລະ ໄດ້​ດຳ​ລົງ​ຊິ​ວິດ, ທຳ​ມາ​ຫາ​ກິນ​ຢູ່​ເຂດ​ນີ້​ມາ​ຢ່າງ​ຍາວ​ນານ ແລະ ໄດ້ມີ​ສິ​ລະ​ປະ​ເຄື່ອງ​ນຸ່ງ ແລະ ພາ​ສາ​ຂອງ​ຕົນ​ເອງ​ທີ່​ເປັນ​ເອ​ກະ​ລັກ

ຊົນເຜົ່າອາຄາມີເອກະລັກຢູ່ທີ່ການນຸ່ງຖື ທີ່ເປັນເອກະລັກ ແລະ ງົດງາມ ເຊິ່ງຊາວບ້ານໃນເຂດຊົນ ນະບົດຍັງມີການນຸ່ງຖືແບບດັ່ງເດີ່ມນີ້ຢູ່ ໂດຍສະເພາະແມ່ນແມ່ຍິງ.

SA Game
ເຈາະຈິ້ມທຸກເລື່ອງລາວ

ຊົນເຜົ່ານີ້ມີຊື່ເອີ້ນຫຼາຍຊື່, ເຂົາເຈົ້າເອີ້ນຕົນເອງວ່າ “ອາຄາ”, ສ່ວນ ຊົນເຜົ່າອື່ນເອີ້ນເຂົາເຈົ້າວ່າ “ອີກໍ” ແຕ່ຊື່ທີ່ເຂົາເຈົ້າມັກ ແລະ ຊື່ທີ່ໃຊ້ໃນ ທາງການແມ່ນ “ຊົນເຜົ່າອາຄາ”. ຊົນເຜົ່າອາຄາປະກອບດ້ວຍຫຼາຍ ແຊງດ້ວຍກັນຄື: ຈີຈໍ, ປູລີ, ປານາ, ກໍ່ເຟ, ໂອມາ, ລູມາ, ເອີປາ, ຈີເປຍ, ມູຈີ, ມູເຕີນ, ຢາເອີ, ເຄີ, ພູຊາງ ແລະ ກົງສາດ.

ທີ່ຕັ້ງບ້ານ ແລະ ເຮືອນ: ລັກສະນະບ້ານເຮືອນຂອງຊົນເຜົ່າອາຄາ ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ ເຂົາເຈົ້າມັກຕັ້ງບ້ານຢູ່ຕາມສັນພູເຂົາ, ຮັບແສງແດດ, ສາຍລົມຢ່າງເຕັມທີ່, ແຕ່ຕ້ອງມີແຫຼ່ງນໍ້າທີ່ເພິ່ງພາໄດ້ ແລະ ມີເນື້ອທີ່ການຜະລິດຢູ່ອ້ອມ ຮອບ. ກ່ອນຈະຕັ້ງບ້ານເຂົາເຈົ້າຈະພິທີກຳ, ມີການສ່ຽງທວາຍເພື່ອໃຫ້ ແນ່ໃຈວ່າບ່ອນທີ່ເລືອກນັ້ນເຈົ້າຖິ່ນເຈົ້າຖານເຕັມໃຈ ແລະ ອະນຸຍາດໃຫ້ ປຸກສ້າງໄດ້. ສໍາລັບເຮືອນເຂົາເຈົ້າມັກຢູ່ເຮືອນຮ້ານ, ກ້ອງລ່າງເອົາໄວ້ ເພື່ອສັດລ້ຽງ, ເປັນບ່ອນສຳລັບໄວ້ຝືນ ແລະ ເຄື່ອງມືເຄື່ອງໃຊ້ໃນການຜະລິດ.

SA Game
ເຈາະຈິ້ມທຸກເລື່ອງລາວ

ເຮືອນຂອງເຂົາເຈົ້າມີບັນຍາກາດທີ່ເຄັ່ງຂຶມຢ່າງປະຫຼາດ, ຍ້ອນວ່າທຸກເຮືອນຈະຕ້ອງມີຮ້ານບູຊາທີ່ເປັນບ່ອນສະຖິດຂອງວິນຍານບັນພະບູລຸດ. ພາຍໃນເຮືອນແບ່ງເປັນສອງເຂດຄື: ເຂດແມ່ຍິງ ແລະ ເຂດ ຜູ້ຊາຍໂດຍມີຝາກັ້ນ ຈາກຝາດ້ານຫ້ອງນອນ ໄປເຖິງຝາເຄິ່ງກາງເຮືອນ.

ການທີ່ຄົນພາຍນອກຈະເດີນຜ່ານເຮືອນແຕ່ປະຕູຫນຶ່ງອອກອີກປະຕູຫນຶ່ງໂດຍບໍ່ພັກເຊົາເລັກນ້ອຍນັ້ນຈະເຮັດໃຫ້ເຂົາເຈົ້າເກີດຄວາມບໍ່ພໍໃຈ. ສະນັ້ນເພື່ອຮັກສາມາລະຍາດ ແລະ ໄດ້ສ້າງຄວາມພໍໃຈໃຫ້ແກ່ເຂົາເຈົ້າ ນັ້ນຢ່າງຫນ້ອຍຕ້ອງແວ່ເຮືອນເພື່ອຖາມຂ່າວຄາວ ຫຼື ດື່ມນໍ້າ ແລະ ອາຫານທີ່ເຂົາເຈົ້າໄດ້ຈັດຫາມາຕ້ອນຮັບ.

ຄວາມເຊື່ອ:ເຖິງຈະບໍ່ໄດ້ມີການບັນທຶກເປັນລາຍລັກອັກສອນ ຕາມຕໍານານຂອງຊົນເຜົ່າອາຄາ ກໍມີຮີດຄອງປະເພນີ, ວັດທະນະທຳ, ວິຖີການດໍາ ລົງຊີວິດທີ່ຫຼວງຫຼາຍ ແລະ ອຸດົມສົມບູນ, ຊຶ່ງຖືວ່າເປັນເອກະລັກຂອງຕົນ, ເປັນບົດສະຫຼຸບຂອງຄວາມຄິດ, ປະສົບການຂອງການດໍາລົງຊີ ວິດທີ່ໃຫ້ຄວາມສໍາຄັນຂອງຊົນເຜົ່າຕົນໂດຍສືບທອດມາແຕ່ເຊັ່ນປູ່ຍ່າຕາຍາຍຈົນຮອດທຸກວັນນີ້.

SA Game
Oudomxay Tourism

ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ:ການນຸ່ງຖືຂອງຊົນເຜົ່າ ອາຄາ ສໍາລັບຜູ້ ຍິງແມ່ນນຸ່ງເສື້ອສີດ, ເສື້ອຈະເປັນລັກສະນະທາງຫຼັງ ສັ້ນທາງຫນ້າຍາວບໍ່ມີກະດຸມເສື້ອ, ສິ້ນກໍ່ເປັນສີດ, ມີຜ້າດຳຢູ່ຂ້າງ ສອງເບື້ອງ ແລະ ຢູ່ເທິງຫົວກໍມີ ເຄື່ອງປະດັບເອ້ຢ້ອງຫຼາຍຢ່າງທີ່ ເຮັດດ້ວຍເງິນ, ມີຫຼາກຫຼາຍສີສັນ ປະປົນກັນ.

ຊຸດທີ່ເຂົາເຈົ້ານຸ່ງນັ້ນ ຈະປະກອບດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບ ຫຼາຍຢ່າງເຊັ່ນ: ປອກແຂນ, ສາຍ ຄໍ, ຕ່າງຫູ ແລະ ອື່ນໆ ທີ່ເຂົາເຈົ້າ ເອົາມາປະດັບໃສ່.

ງານບຸນ: ເລາະຄໍຕູ ( ແປງປະຕູໂຂງບ້ານ ຈັດຂຶ້ນໃນເດືອນສີ່ການບູຊາມີ ຖາກໄມ້ເຮັດເຄື່ອງອາວຸດປືນ, ພ້າ, ມີດ ແລະ ຖາກໄມ້ເຮັດຮູບແມ່ຍິງຜູ້ຊາຍຮ່ວມເພດນໍາກັນປະດັບປະດາຕົບແຕ່ງປະຕູໂຂງບ້ານ.ຫຼັງຈາກ ເຮັດພິທີແລ້ວໄດ້ໄປສະຫຼອງຢູ່ເຮືອນເຈົ້າບ້ານມີໄກ່ຜູ້ ແລະ ໄກ່ແມ່ຄູ່ຫນຶ່ງ ເຫຼົ້າ ແລະ ນໍ້າຊາ.

ອາຫານ ແລະ ເຄື່ອງດື່ມ: ອາຫານຂອງຊົນເຜົ່າອາຄາ ແມ່ນຈະກິນອາຫານປະເພດຂົ້ວ ຜັກ, ຂົ້ວໄຂ່ໃສ່ຫມາກຊູ, ແຈ່ວປາ, ແກງຜັກກາດ, ລວກຜັກປະເພດ ແນວນີ້ເປັນຕົ້ນ. ຊົນເຜົ່າ ອາຄາ ມັກນິຍົມກັນກິນເຂົ້າຈ້າວ, ດື່ມນໍ້າດິບ, ເຫຼົ້າ ແລະ ອື່ນໆ.

SA Game
Oudomxay Tourism

ເຄື່ອງດົນຕີ ແລະ ສິລະປະພື້ນເມືອງ: ສໍາລັບເຄື່ອງດົນຕີກໍມີປະເພດ: ກອງ, ແຄນ, ຄ້ອງ, ແສ່ງ ແລະ ອື່ນໆທີ່ໃຊ້ປະກອບເຂົ້າເປັນເຄື່ອງດົນຕີທີ່ເອົາມາເສບມານໍາໃຊ້ເວລາ ທີ່ມີງານບຸນ, ງານດອງ, ງານເຮັດພິທີກໍາຕ່າງໆ ແລະ ຈະມີຜູ້ເຖົ້າຜູ້ ແກ່ຢູ່ບ້ານມາຮ້ອງເພງ, ມາຂັບລຳຕາມຮີດຄອງຂອງພວກເຂົາ

ພາສາປາກເວົ້າ: ພາສາຂອງຊົນເຜົ່າ ອາຄາ ຈັດຢູ່ໃນຫມວດພາສາຈີນ-ຕີເບດ, ສາຂາ ຕີເບດ-ມຽນມ້າ, ເຂົາເຈົ້າບໍ່ມີຕົວຫນັງສືຂຽນ.

ຕິດຕາມ​ຂ່າວການ​ເຄືອນ​ໄຫວທັນ​​ເຫດ​ການ ເລື່ອງທຸ​ລະ​ກິດ ແລະ​ ເຫດ​ການ​ຕ່າງໆ ​ທີ່​ໜ້າ​ສົນ​ໃຈໃນ​ລາວ​ໄດ້​ທີ່​ DooDiDo

ຂອບ​ໃຈແຫລ່ງ​ທີ່​ມາ​:  Oudomxay Tourism