ຄໍາວ່າ “ແກ່” ແລະ “ແກ້” ມີຄວາມໝາຍຄື​ກັນ ແລະ ຕ່າງ​ກັນ​ແນວ​ໃດ?

SA Game

DooDiDo

ອະທິບາຍຄວາມໝາຍຂອງຄໍາວ່າ “ແກ່” ແລະ “ແກ້”

ຄໍາວ່າ “ແກ່” ແລະ “ແກ້” ມີການອອກສຽງໃກ້ຄຽງກັນມີພຽງການເນັ້ນສຽງສູງກັບສຽງຕໍ່າ ແຕ່ມີຄວາມໝາຍແຕກຕ່າງກັນອອກໄປດັ່ງນີ້.

ຄໍາວ່າ “ແກ່” ໝາຍເຖິງການດຶງລາກສິ່ງໃດນຶ່ງໄປມາດ້ວຍການເອົາເຊືອກມັດ, ເອົາເຄື່ອງດຶງ ຫຼື ໃຊ້ຮູບແບບອື່ນ ດຶງໄປມາໂດຍໃຫ້ຖູພື້ນ ເຊັ່ນ: ແກ່ໄມ້ທາງປາຍ, ແກ່ຄວາຍ ເປັນຕົ້ນ. ແກ້jຍັງແມ່ນການໃຊ້ລົດຍົນ, ລໍ້, ກວຽນ ເພື່ອແກ່ ຫຼື ດຶງ ດ້ວຍການຕ່າງອີກດ້ວຍ ດັ່ງ ແກ່ສິນຄ້າດ້ວຍລົດບັນທຸກ, ແກ່ເຂົ້າດ້ວຍກວຽນ, ແກ່ຊາຍດ້ວຍ ລົດດາມ ແລະ ອື່ນໆ. “ແກ່” ຍັງໝາຍເຖິງສິ່ງທີ່ມີອາຍຸຫຼາຍ ຫຼື ເກົ່າ ຊຶ່ງເກີດມາເຫິງນານ ເຊັ່ນ: ໄມ້ແກ່, ຄົນ ແກ່, ວັດຖຸເກົ່າແກ່. “ແກ່” ຍັງແມ່ນຫຼາຍໂພດ ຫຼື ເຂັ້ມ ໂພດ ເຊັ່ນ: ສີຟ້າແກ່ (ສີຟ້າເຂັ້ມ), ສີຂຽວແກ່ (ສີຂຽວ ເຂັ້ມ) ແລະ ອື່ນໆ.

ຄໍາວ່າ “ແກ້” ໝາຍເຖິງການເອົາເຮັດສິ່ງທີ່ຫຍຸ້ງໃຫ້ມາຍອອກຈາກກັນ ຫຼື ມາຍອອກເປັນລະບຽບ ຊຶ່ງເປັນການທໍາ ໃຫ້ດີຂຶ້ນກວ່າເກົ່າ, ແມ່ນການເຮັດໃຫ້ເຊືອກທີ່ມັດຢູ່ຫຼຸດອອກ ເຊັ່ນ: ແກ້ເຄື່ອງນຸ່ງ, ແກ້ເຊືອກຄວາຍ, ແກ້ມອງ ເປັນຕົ້ນ. ນອກຈາກນັ້ນ, ແກ້ໝາຍເຖິງຕອບຄໍາຖາມ ຫຼື ຕອບໂຈດຂອງຄົນອື່ນ ທີ່ສ້າງເປັນຄໍາຖາມ ຫຼື ບັນຫາ ເຊັ່ນ: ແກ້ເລກ, ແກ້ຄໍາທວາຍ, ແກ້ຄໍາປິດສະໜາ ແລະ ອື່ນໆ.

SA Game
DooDiDo

ແກ້ເວລາໄປບວກກັບຄໍາອື່ນຍັງໃຫ້ຄວາມໝາຍຕ່າງໄປ ເຊັ່ນ: ແກ້ກົນ ແມ່ນທໍາແນວໃດແນວນຶ່ງ ເພື່ອແກ້ວິທີຂອງຜູ້ອື່ນ ແລະ ໄດ້ຜົນ. ແກ້ເກີ້ ແມ່ນການແກ້ເຂີນ ຊຶ່ງເຮັດ ໃຫ້ບໍ່ເສັຍປຽບຫຼາຍ ຫຼື ບໍ່ໃຫ້ອາຍຫຼາຍ. ແກ້ໄຂ ແມ່ນເຮັດສິ່ງບໍ່ດີໃຫ້ດີຂຶ້ນ. ແກ້ຄະດີ ຫຼື ແກ້ຄວາມເປັນການປິດ ສິ່ງທີ່ຜູ້ອື່ນຮ້ອງຟ້ອງ, ແກ້ຂັດ ແມ່ນເຮັດໃຫ້ຫາຍຄວາມຂັດຂ້ອງຊົ່ວຄາວ. ແກ້ແຄ້ນ ເຮັດຄືນໃຫ້ແກ່ຄົນທີ່ເຄີຍທໍາ ໃຫ້ຕົວເອງກ່ອນ, ແກ້ໂຕແມ່ນການປັດຄວາມຜິດອອກໄປ, ແກ້ມືແມ່ນຂໍສູ້ຄືນອີກ, ແກ້ໜ້າ ແມ່ນເຮັດດີເພື່ອແກ້ສິ່ງ ທີ່ຕົນໄດ້ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມອັບອາຍ.

ເພື່ອໃຫ້ເຂົ້າໃຈຄວາມໝາຍຂອງການນນຳໃຊ້ໃຫ້ດີຂຶ້ນກວ່າເກົ່າ ເຮົາເບີ່ງຄວາມໝາຍ ແລະ ຕົວຢ່າງດັ່ງລຸ່ມນີ້:

ຄວາມໝາຍຄຳວ່າແກ່”.

“ແກ່” (1. ຄໍາກິລິຍາ). ດຶງລາກໄປມາ, ດຶງໄປມາໂດຍໃຫ້ຖູພື້ນ.  (2. ຄໍາກິລິຍາວິເສດ) ເຖົ້າ, ເກົ່າ, ເຫິງນານ, ເຂັ້ມ, ຫຼາຍ (ສີແກ່), ໂພດ (ແກ່ເຫຼົ້າ), ເຫິງ (ແກ່ວັດ) ຫຼາຍ (ແກ່ວິຊາ).

ຕົວຢ່າງ:

  • ຊາວໜຸ່ມບ້ານແກ່ເຮືອທີ່ຊ່ວງແລ້ວຂຶ້ນຝັ່ງ ເພື່ອໄປເກັບມ້ຽນໄວ້ໂຮງເກັບເຮືອ ຊຶ່ງເປັນບ່ອນທີ່ແຫ້ງດີ ແລະ ມີລົມລ່ວງ.
  • ຊາຍແກ່ອາຍຸປະມານ 60 ປີ ຖືກເລກລາງວັນທີ 1 ເປັນເງິນ 800 ລ້ານກີບ ຊຶ່ງເຮັດໃຫ້ລາວດີໃຈຫຼາຍ.

ຄວາມໝາຍຄຳວ່າແກ້”.

“ແກ້” (1. ຄໍາກິລິຍາ) ມາຍອອກ, ເຮັດໃຫ້ດີຂຶ້ນ, ປ່ຽນແປງ, ທໍາໃຫ້ຫາຍ, ທໍາໃຫ້ຫຼຸດອອກ, ຕອບຄໍາທີ່ຄົນອື່ນ ຖາມ. ແກ້ກົນ ແມ່ນເຮັດຢ່າງໃດຢ່າງນຶ່ງ ເພື່ອແກ້ວິທີຂອງຜູ້ອື່ນ ຫຼື ເພື່ອເຮັດໃຫ້ເຄັດຢໍາ ແລະ ໄດ້ຜົນ. ແກ້ເກີ້ ແມ່ນເຮັດ ຫຼື ເວົ້າພໍບໍ່ໃຫ້ເສັຍປຽບຫຼາຍ ຫຼື ພໍບໍ່ໃຫ້ອາຍຫຼາຍ. ແກ້ໄຂ ແມ່ນການທໍາສ່ວນທີ່ບໍ່ດີໃຫ້ດີຂຶ້ນ. ແກ້ຄະ ດີແມ່ນການປິດເລື່ອງທີມີຜູ້ຟ້ອງ. ແກ້ຄວາມ (ເບີ່ງແກ່ຂະດີ). ແກ້ຂັດ ແມ່ນພໍໃຫ້ຫາຍຄວາມຂັດຂ້ອງໄປໄດ້ຊົ່ວ ຄາວ. ແກ້ແຄ້ນ ແມ່ນເຮັດຕອບຄືນແກ່ຜູ້ທີ່ເຄີຍທໍາໃຫ້ຕົນກ່ອນ ເພື່ອໃຫ້ຫາຍຄຽດ. ແກ້ໂຕແມ່ນເວົ້າ ຫຼື ເຮັດປັດ ຄວາມຜິດຂອງຕົນ. ແກ້ທີ ແມ່ນເຮັດ ຫຼື ເວົ້າແກ້ຄືນໄດ້ຄົນລະເທື່ອ. ແກ້ບະ ແມ່ນການທໍາການບູຊາສິ່ງສັກສິດ ຕາມທີ່ຕົນໄດ້ສັນຍາໄວ້. ແກ້ມື ແມ່ນຂໍສູ້ໃໝ່, ຂໍເຮັດໃໝ່, ທໍາຕອບຄືນ. ແກ້ໜ້າ ແມ່ນເວົ້າ ຫຼື ທໍາດີໃນສິ່ງທີ່ ຕົນໄດ້ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມອັບອາຍ.

ຕົວຢ່າງ:

  • ວານນີ້ໄປໃສ່ມອງໄດ້ປາຫຼາຍພໍສົມຄວນ ແຕ່ມອງທີ່ຖືກປາແມ່ນຫຍຸ້ງຫຼາຍໄດ້ແກ້ປາອອກເທື່ອລະໜ້ອຍ ແລະ ຕ້ອງໄດ້ລະມັດລະວັງເພື່ອບໍ່ໃຫ້ມອງຂາດ.
  • ໃນຫ້ອງສອບເສັງນັກຮຽນພາກັນຕັ້ງໃຈແກ້ບົດສອບເສັງຢ່າໃຈຈົດໃຈຈໍ່ ເພື່ອໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ແລະ ຜົນເສັງ ອອກມາດີ.

ສະຫຼຸບ.

ຄໍາວ່າ “ແກ່” ແລະ “ແກ້” ມີການອອກສຽງໃກ້ຄຽງກັນມີພຽງການເນັ້ນສຽງສູງກັບສຽງຕໍ່າ ແຕ່ມີຄວາມໝາຍແຕກຕ່າງກັນອອກໄປ ເພາະຄໍາວ່າ “ແກ່” ແມ່ນການລາກດຶງດ້ວຍແຮງຄົນ, ແຮງສັດ ຫຼື ສິ່ງອື່ນ ລວມທັງການໃຊ້ລໍ້, ກວຽນ ແລະ ກົນຈັກແກ່ອີກດ້ວຍ. “ແກ່” ຍັງໝາຍເຖິງອາຍຸຫຼາຍປີ ຊຶ່ງເກີດມາໄດ້ເຫິງນານເປັນສິ່ງທີ່ເກົ່າ. ສວ່ນ

ຄໍາວ່າ “ແກ້” ແມ່ນການເຮັດໃຫ້ສິ່ງທີ່ຫຍຸ້ງໃຫ້ຫຼຸດອອກ, ມາຍອອກຈາກກັນ ເປັນການເຮັດໃຫ້ເປັນລະບົຍລະບຽບ ດີຂຶ້ນກວ່າເກົ່າ.  ນອກຈາກນັ້ນ, ແກ້ຍັງແມ່ນການຕອບຄໍາຖາມ ຫຼື ຕອບໂຈດຂອງຄົນອື່ນ ທີ່ສ້າງເປັນຄໍາຖາມ ຫຼື ບັນຫາຂຶ້ນມາ.

ຕິດຕາມຂ່າວການເຄືອນໄຫວທັນເຫດການ ເລື່ອງທຸລະກິດ ແລະ ເຫດການຕ່າງໆ ທີ່ໜ້າສົນໃຈໃນລາວໄດ້ທີ່DooDiDo