ຄໍາວ່າ “ຖືກ” ການນໍາໃຊ້ ແລະ ຄວາມໝາຍໃນພາສາລາວ

SA Game

DooDiDo

ອະທິບາຍຄໍາວ່າ “ຖືກ” ມີຄວາມໝາຍແນວໃດ?

ຄໍາວ່າ “ຖືກ” ໝາຍເຖິງຕໍາ ຫຼື ຊູນ ຫຼື ແປະ ບາງເຂດເອີ້ນ ແຕະ, ແຕະຕ້ອງ ຫຼື ຕິດ ຫຼື ສະກິດ ເຊັ່ນ: ຢ່າມາຖືກໂຕຂ້ອຍ ໃຫ້ຢູ່ຫ່າງໆ, ຫ້າມແຕະຕ້ອງອຸປະກອນ, ຫ້າມມາຕິດໂຕລາວເພາະເປື້ອນ, ລາວສະກິດ ເມຍໃຫ້ຮູ້ ເປັນຕົ້ນ. ພ້ອມນັ້ນ, “ຖືກ” ຍັງໝາຍເຖິງຖືກຕ້ອງ ຫຼື ບໍ່ຜິດ ຫຼື ເປັນໄປຕາມທີ່ໄດ້ກໍານົດ ຫຼື ກົດ ທໍາມະຊາດ ຫຼື ສີ່ງປະພືດຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ຖືກກົດເກນ, ຖືກຫຼັກການ, ຖືກສູດ, ຖືກລະບຽບ, ຖືກກົດໝາຍ, ຖືກຕາມກົດກະຕິກາ, ຖືກຮິດຖືກຄອງ, ຖືກຮິດຄອງປະເພນີ, ຖືກຕາມ ທໍານຽມ, ຖືກກົດມົນທຽນບານ, ຖືກ ທີ່ຖືກເວລາ, ຖືກປ່ອງ, ຖືກຕ້ອງຕາມຄວາມຈິງ, ຖືກທ່າ, ຖືກທາງ, ຖືກແບບ, ຖືກແບບແຜນ, ຖືກຕາມທີ່ ເວົ້າ, ຖືກຕາມທີ່ເຄີຍໄດ້ປະຕິບັດກັນມາ ເປັນຕົ້ນ.

ນອກຈາກນີ້, “ຖືກ” ຍັງໃຊ້ເປັນຄໍາຂະຫຍາຍກິລິຍາທີ່ຮຽກຫາກໍາ ເຊັ່ນ:  ຖືກຕີ, ຖືກກະທໍາ, ຖືກຍິງ, ຖືກ ວ່າໃຫ້, ຖືກກ່າວຫາ, ຖືກຄວາມ, ຖືກກະທຳ, ຖືກຄະດີ, ຖືກຈັບກຸມ, ຖືກກັກຂັງ, ຖືກຄຸກ, ຖືກຈອງຈຳ, ຖືກຈຳກັດທີ່ຢູ່, ຖືກກັກຂັງໜ່ວງໜ່ຽວ, ຖືກບ່ວງຮັດຄໍ, ຖືກກັນ, ຖືກຊົກ, ຖືກຕີ, ຖືກຕົ້ມ, ຖືກບາດເຈັບ, ຖືກເບື່ອ, ຖືກທາດເບື່ອ ແລະ ມັກໄດ້ຍີນໄດ້ຟັງເລື້ອຍໆ ດັ່ງ ຖືກຕາ ແມ່ນເຂົ້າຕາ ຫຼື ງາມຕາເບີ່ງແລ້ວ ໜ້າພໍໃຈ, ຖືກປາກ ໝາຍເຖິງແຊບ ແລະ ເຮັດໃຫ້ຢາກກິນຢາກດື່ມອີກ, ຖືກຫູ ຟັງເຂົ້າທ່າບໍ່ເຮັດໃຫ້ຢາກ ຮ້າຍ, ຖືກໃຈ ຫຼື ຖືກອົກຖືກໃຈ ແມ່ນເຮັດໃຫ້ພໍໃຈ, ຖືກໃຈດຳ ຫຼື ແທງໃຈດໍາແມ່ນເວົ້າໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ມັກທີ່ ສຸດ ຫຼື ບໍ່ມັກຫຼາຍ ເປັນຕົ້ນ. “ຖືກ” ຍັງໝາຍເຖິງ ແມ່ນ ເຊັ່ນ: ຖືກແລ້ວ, ຄໍາຕອບຖືກແລ້ວ, ເວົ້າຖືກ ແລ້ວ. ອີກຄວາມໝາຍນຶ່ງ “ຖືກ” ຍັງໝາຍເຖິງບໍ່ແພງ ຫຼື ລາຄາບໍ່ແພງ ເຊັ່ນ: ສິນຄ້າຖືກໆ, ຜັກຖືກເຫຼືອຮ້າຍ, ຮ້ານນີ້ຖືກກວ່າຮ້ານນັ້ນ.

SA Game
DooDiDo

ສະນັ້ນ ເພື່ອໃຫ້ເຂົ້າໃຈ ການນໍາໃຊ້ຄໍາດັ່ງກ່າວໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ ເຮົາມາເບິ່ງລາຍລະອຽດດັ່ງລຸ່ມນີ້:

ຄຳວ່າຖືກ”.

“ຖືກ” (1. ຄໍາກິລິຍາ) ຕໍາ, ຊູນ, ແປະ, ແຕະ, ແຕະຕ້ອງ, ຕິດ, ສະກິດ. ບໍ່ຜິດ, ເປັນຄໍາຂະຫຍາຍກິລິຍາທີ່ຮຽກຫາກໍາ ດັ່ງ ນົກຖືກຍິງ. ຖືກຕ້ອງ, ແມ່ນ. (2. ຄໍາກິລິຍາວິເສດ) ບໍ່ແພງ (ລາຄາບໍ່ແພງ).

ຕົວຢ່າງ:

  • ຢ່າຖືກດ້ານໜ້າຂອງເຕົາລິດເດີ ເພາະຫາກະລິດເຄື່ອງແລ້ວ ມັນຍັງຮ້ອນຢູ່ ຖ້າຖືກອາດເຮັດໃຫ້ຜິດ ໃໝ້ ໂຟກ ໄດ້.
  • ການປະສົມຊີມັງ ເພື່ອໃຊ້ເຂົ້າໃນກໍ່ສ້າງເຮືອນຢ່າງຖືກຕ້ອງແມ່ນສໍາຄັນຫຼາຍ ເພາະເຮັດໃຫ້ແຂງ ແຮງທົນທານ ແລະ ບໍ່ພັງງ່າຍໆ.
  • ບໍລິສັດ Apple ເຮັດຖືກຕາມຫຼັກການຕະຫຼາດຕາມຍຸກຕາມສະໄໝ ຈິ່ງເຮັດໃຫ້ໂດ່ງດັງ ແລະ ສາມາດຢູ່ໄດ້ຮອດທຸກວັນນີ້.
  • ລົດລາວຖືກຕໍາດັ່ງນັ້ນຄູ່ກໍລະນີຕ້ອງໄດ້ຮັບຜິດຊອບຄ່າເສຍຫຼາຍ ຕາມລະບຽບກົດໝາຍທີ່ວາງໄວ້.
  • ເລກບົດນີ້ແກ້ໂດຍໃຊ້ສູດທີ່ນັກຮຽນຕອບອາຈານແມ່ນຖືກແລ້ວ ແລະ ໃຫ້ພາກັນທວນຄືນເດີ ເພາະບາງເທື່ອເວລາເສັງອາດໄດ້ໃຊ້.
  • ໃນຊ່ວງໂຄວິດ-19 ລະບາດທົ່ວໂລກນີ້ ເຮັດໃຫ້ບັນດາສິນຄ້າ ແລະ ຄ່າຄອງຊີບແພງຫຼາຍ ແຕກ ຕ່າງກ່ອນໜ້ານັ້ນເຫັນວ່າມີຫຼາຍຢ່າງລາຄາຖືກຢູ່.

ສະຫຼຸບ.

ຄໍາວ່າ “ຖືກ” ໝາຍເຖິງການຕໍາ ຫຼື ຊູນ ຫຼື ແປະຖືກກັນ, ບາງເທື່ອກະເອີ້ນ ແຕະ, ແຕະຕ້ອງ ຫຼື ຕິດ ຫຼື ສະກິດ. ໝາຍເຖິງຄວາມຖືກຕ້ອງບໍ່ຜິດ ຊຶ່ງເປັນໄປຕາມຫຼັກການ, ກົດເກນທໍາມະຊາດ ຫຼື ສີ່ງທີ່ກໍານົດໄວ້. “ຖືກ” ໃນຫຼັກໄວຍະກອນຍັງໃຊ້ເປັນຄໍາຂະຫຍາຍຂອງຄໍາກິລິຍາ ຫຼື ຄໍາກໍາມະທີ່ຮຽກຫາກໍາ ຫຼື ຖືກເຮັດ ຖືກກະທໍາ. “ຖືກ” ຍັງໝາຍເຖິງ ແມ່ນ ດັ່ງເວົ້າຖືກແລ້ວ (ເວົ້າແມ່ນແລ້ວ), ເຮັດຖືກແລ້ວ (ເຮັດແມ່ນແລ້ວ). “ຖືກ” ຍັງມີຄວາມໝາຍວ່າ ບໍ່ແພງ ຫຼື ລາຄາບໍ່ແພງ ຫຼື ລາຄາຖືກ ອີກດ້ວຍ.

ຕິດຕາມຂ່າວການເຄືອນໄຫວທັນເຫດການ ເລື່ອງທຸລະກິດ ແລະ ເຫດການຕ່າງໆ ທີ່ໜ້າສົນໃຈໃນລາວໄດ້ທີ່ DooDiDo