ຄໍາວ່າ “ຂານ” ການນໍາໃຊ້ ແລະ ຄວາມໝາຍໃນພາສາລາວ

SA Game

DooDiDo

ອະທິບາຍຄໍາວ່າ “ຂານ” ມີຄວາມໝາຍແນວໃດ?

ຄໍາວ່າ “ຂານ” ໝາຍເຖິງເສືອ ຫຼື ໂຕເສືອ ຊຶ່ງຖືກນໍາໃຊ້ເຂົ້າໃນປີນັກສັດ ຊຶ່ງເປັນປີທີ 3 ໃນ 12 ປີ ເອີ້ນ ປີຂານ ໃນພຸດທະສັກກະລາດ, ຢູ່ຫຼັງປີຊະລູ (ປີງົວ) ແລະ ຢູ່ກ່ອນປີເຖາະ (ປີກະຕ່າຍ). ຄົນເຮົາເກີດມາ ມັກຈະຖືກນໍາເອົາ ວັນ ເດືອນ ປີ ເກີດຕາມປີນັກສັດໄປນໍາທໍານາຍດວງສະຕາຕາມຄວາມເຊື່ອທາງສາດ ສະໜາວ່າຫຼັງເກີດແລ້ວຈະເປັນຈັ່ງໃດ.

ນອກຈາກນີ້, “ຂານ” ຍັງໝາຍເຖິງການເວົ້າການຈາ ຫຼື ການຮ້ອງຕອບກັບ ເອີ້ນ ຂານຮັບ ຫຼື ຂານຕອບ ຈາກການຮຽກຕົນເອງ ຫຼື ຖືກຮ້ອງຖືກເອີ້ນຈາກຄົນອື່ນ ເພື່ອໃຫ້ເຂົາຮູ້ວ່າເຮົາໄດ້ຍີນແລ້ວ ເຊັ່ນ: ເຮີຍ, ໂດຍ, ເຈົ້າ, ໄດ້ຍີນແລ້ວ, ແມ່ນຫຍັງ, ມີຫຍັງ, ເຮັດຫຍັງ, ວ່າຈັ່ງໃດ ເປັນຕົ້ນ ໃນສຸພາສິດຍັງໄດ້ກ່າວ ໄວ້ວ່າ “ບໍ່ເອີ້ນຢ່າຂານບໍ່ວານຢ່າເຮັດ”. “ຂານ” ຍັງແມ່ນສົມ ຫຼື ເໝາະ ດັ່ງ ຂານຊໍອູ້, ສີ ຂານກັນດີ. ສ່ວນສັງຂານແມ່ນຮ່າງກາຍ ຫຼື ຕົວຕົນ ສິ່ງທີ່ປະກອບ ແລະ ປຸງແຕ່ງຂຶ້ນເປັນ ຮ່າງກາຍ ແລະ ຈິດໃຈ ຮ່ວມກັນ.

ສະນັ້ນ ເພື່ອໃຫ້ເຂົ້າໃຈ ການນໍາໃຊ້ຄໍາດັ່ງກ່າວໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ ເຮົາມາເບິ່ງລາຍລະອຽດດັ່ງລຸ່ມນີ້:

SA Game
DooDiDo

ຄຳວ່າຂານ”.

“ຂານ” (1. ຄໍານາມ). ເສືອ, ຊື່ປີທີສາມ. (2. ຄໍາກິລິຍາ) ການເວົ້າ, ການເອີ້ນຊື່, ຮ້ອງຕອບເມື່ອມີຜູ້ ເອີ້ນ. (2. ຄໍາກິລິຍາວິເສດ) ສົມ, ເໝາະ ດັ່ງສີບໍ່ຂານກັນ.

ຕົວຢ່າງ:

  • ລູກຊາຍຫຼ້າເກີດປີຂານ ຕາມໝໍຫົນທານາຍໄວ້ວ່າຈະເປັນຄົນທີ່ແຂງແຮງມີບຸນບາລະມີ ພໍ່ແມ່ໄດ້ ເພີ່ງພາອາໃສ.
  • ໃນຄະນະກໍາລັງແຕ່ງກິນໄດ້ຍິນສຽງແມ່ຮ້ອງໃສ່ວ່າ “ແຕ່ງແລ້ວລະບໍ່ລູກ”, ຂ້ອຍກະເລີຍຕອບໄປ ວ່າ “ຍັງເດີແມ່, ຖ້າອີກຈັກນ້ອຍ”.

ສະຫຼຸບ.

ຄໍາວ່າ “ຂານ” ແມ່ນປີທີ 3 (ໃນ 12 ປີ) ຂອງນັກສັດໃນພຸດທະສັກກະລາດ ເອີ້ນ ປີຂານ, ຊຶ່ງໝາຍເຖິງ ປີເສືອ ຫຼື ໂຕເສືອ. ຢູ່ຫຼັງປີຊະລູ ຫຼືປີງົວ ແລະ ຢູ່ກ່ອນປີເຖາະ ຫຼື ປີກະຕ່າຍ. “ຂານ” ຍັງແມ່ນການເວົ້າ ຫຼື ຮ້ອງຕອບກັບ ໃນເວລາມີຄົນອື່ນເອີ້ນ ຫຼື ຮ້ອງ ເອີ້ນວ່າ ຂານຮັບ ຫຼື ຂານຕອບ. “ຂານ” ຍັງໝາຍເຖິງ ສົມ ຫຼື ເໝາະ ອີກດ້ວຍ.

ຕິດຕາມຂ່າວການເຄືອນໄຫວທັນເຫດການ ເລື່ອງທຸລະກິດ ແລະ ເຫດການຕ່າງໆ ທີ່ໜ້າສົນໃຈໃນລາວໄດ້ທີ່ DooDiDo